Zasiedzenie nieruchomości z czasów PRL

Czy możliwe było zasiedzenie nieruchomości państwowej w czasach PRL? Jaki jest czas niezbędny do zasiedzenia nieruchomości państwowej znajdującej się w posiadaniu samoistnym przed 1 października 1990 roku? Czy na czas niezbędny do zasiedzenia nieruchomości ma wpływ okres jej posiadania w czasie gdy zasiedzenie nie było możliwe? Czy na czas niezbędny do zasiedzenia wpływa okres jej posiadania przed wprowadzeniem ograniczeń w zasiedzeniu nieruchomości państwowych?

Analiza

Jednym z elementów niezbędnych do zasiedzenia nieruchomości jest odpowiedni upływ czasu, w jakim nieruchomość musiała pozostawać w posiadaniu samoistnym podmiotu nie będącego jej właścicielem. W czasach PRL stopniowo wprowadzono ograniczenia możliwości zasiedzenia nieruchomości państwowych (tj. nie należących do podmiotów prywatnych). Z dniem 21 lipca 1961r. została wyłączona możliwość zasiedzenia prawa własności nieruchomości państwowej położonej w granicach miast i osiedli oraz znajdujących się poza tymi granicami, lecz włączonego do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazanego dla realizacji zadań jego gospodarki. W okresie od 1 stycznia 1965 roku do 30 września 1990r. ograniczeniem tym objęto wszystkie nieruchomości państwowe, bez względu na ich położenie.

Na skutek prawnego wyłączenia możliwości zasiedzenia nieruchomości bieg terminów niezbędnych do nabycia nieruchomości przez osobę nie będącą jej właścicielem ulegał przerwaniu. Jeżeli więc nieruchomość państwowa nie została zasiedziana przed dniem wejścia w życie odpowiednich przepisów wyłączających tę możliwość (tj. do 20 lipca 1961r. lub 31 grudnia 1965r.) dalsze jej posiadanie nie mogło prowadzić do zasiedzenia.

Ograniczenia możliwości zasiedzenia nieruchomości państwowych zostały zniesione po dniu 30 września 1990r., wobec czego jeżeli były spełnione pozostałe przesłanki niezbędne do zasiedzenia nieruchomości, termin rozpoczynał biec na nowo z dniem 1 października 1990r. Mając na uwadze wcześniejsze wyłączenie możliwości zasiedzenia nieruchomości państwowych dla osób będących ich samoistnymi posiadaczami przed tą datą przewidziane zostały ułatwienia w zakresie ich nabycia przez zasiedzenie – zwłaszcza, że równolegle okresy niezbędne do zasiedzenia nieruchomości zostały wydłużone o 10 lat: do 20 lub 30 lat w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza.

Dla osób będących posiadaczami samoistnymi nieruchomości państwowych, odnośnie których wyłączone było ich zasiedzenie przed dniem 1 października 1990r., kodeksowe terminy ulegają skróceniu o czas trwania tego posiadania, lecz nie więcej niż o połowę. Tym samym, w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza w momencie objęcia nieruchomości państwowej w posiadanie samoistne przed 1 października 1990r., termin zasiedzenia może być krótszy, ale nie więcej niż o dziesięć lub piętnaście lat. Tak skrócony termin zasiedzenia nieruchomości państwowych nie podlega jednak już dalszemu skróceniu o ewentualny czas posiadania nieruchomości przed 21 lipca 1961r. lub 1 stycznia 1965r., które nie doprowadziły do jej zasiedzenia w tamtym okresie.

Wnioski

W czasach PRL zasiedzenie nieruchomości państwowej było możliwe do czasu ograniczenia tej możliwości z dniem 21 lipca 1961r. i jej całkowitego wyłączenia z dniem 1 stycznia 1965r.

Termin konieczny do zasiedzenia nieruchomości państwowej objętej w posiadanie samoistne przed 1 października 1990r. rozpoczął bieg z tym dniem, przy czym czas niezbędny do zasiedzenia został skrócony o czas jej posiadania w okresie, gdy zasiedzenie takiej nieruchomości było wyłączone, ale nie więcej niż o połowę okresu niezbędnego do stwierdzenia zasiedzenia.

W zależności od złej lub dobrej wiary posiadacza w momencie objęcia nieruchomości państwowej w posiadanie samoistne przed 1 października 1990r., termin zasiedzenia, który rozpoczął bieg z tym dniem może być krótszy, ale nie więcej niż o dziesięć lat (dla zasiedzenia w dobrej wierze) lub piętnaście lat (dla zasiedzenia w złej wierze).

Skrócony termin zasiedzenia nieruchomości państwowych nie podlega jednak już dalszemu skróceniu o ewentualny czas posiadania nieruchomości przed 21 lipca 1961r. lub 1 stycznia 1965r., które nie doprowadziły do jej zasiedzenia w tamtym okresie.