Podatek od zasiedzenia nieruchomości

Kiedy możemy zasiedzieć prawo własności nieruchomości? Gdzie należy złożyć wniosek o zasiedzenie? Jakie warunki powinniśmy spełnić, aby wniosek o zasiedzenie nieruchomości został pozytywnie rozpatrzony?

Analiza

Własność nieruchomości można nabyć m.in. poprzez jej zasiedzenie. Aby zasiedzieć nieruchomość muszą się spełnić następujące przesłanki:

  1. fakt posiadania danej nieruchomości w sposób samoistny,
  2. upływ czasu.

Posiadaczem samoistnym nieruchomości jest ten, kto postępuje z nieruchomością jak właściciel. Nie jest posiadaczem samoistnym podmiot posiadający nieruchomość na podstawie umowy zawartej z właścicielem np. najemca czy dzierżawca, ten bowiem jest posiadaczem zależnym. Aby wykazać, że podmiot włada nieruchomością jak właściciel należy wskazywać wszelkie okoliczności potwierdzające to, że posiadacz wykonuje i ma wolę wykonywania prawa własności nie zaś żadnego innego prawa, np. prawa korzystania z nieruchomości jak dzierżawca. Okolicznościami potwierdzającymi wolę wykonania prawa własności może być zamieszkiwanie na nieruchomości, płacenie podatku od nieruchomości, ponoszenie wszelkich kosztów związanych z eksploatacją nieruchomości, ponoszenie nakładów na nieruchomość (remonty, ulepszenia, nasadzenia), uprawianie nieruchomości gruntowej czy zameldowanie.

Aby doszło do nabycia rzeczy przez zasiedzenie, posiadanie samoistne powinno trwać nieprzerwanie przez okres co najmniej 20 lat. Posiadanie samoistne musi mieć charakter jednocześnie posiadania ciągłego. Przy czym pamiętać należy, że przemijająca przeszkoda w wykonywaniu posiadania nie pozbawia go charakteru posiadania ciągłego. Ponadto jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania (np. gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego), obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Następstwo to obejmuje wszystkich poprzedników będących posiadaczami samoistnymi. Należy podkreślić, że jeżeli poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej 30 lat.

Jeśli natomiast posiadacz samoistny był w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie w złej wierze minimalny okres niezbędny do zasiedzenia wynosi lat 30.

Jeżeli właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest małoletni, okres konieczny do zasiedzenia nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania przez niego pełnoletności.

Dla ustalenia minimalnego czasu niezbędnego do zasiedzenia danej nieruchomości konieczne jest ustalenie czy posiadacz objął nieruchomość w posiadanie w dobrej czy też złej wierze. Dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że prawo własności danej nieruchomości przysługuje właśnie jemu. O złej wierze posiadacza będzie można mówić w sytuacji, gdy dobra wiara posiadacza nieruchomości nie zostanie wykazana np. posiadacz objął nieruchomość na skutek zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości w zwykłej formie pisemnej.

Jeśli z analizy stanu faktycznego i okoliczności w danej sprawie wynika, że mamy podstawy do twierdzenia, że nieruchomość została przez nas zasiedziana powinniśmy skierować do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości wniosek o stwierdzenie zasiedzenia. We wniosku tym należy opisać nieruchomość, wykazać fakt posiadania tej nieruchomości oraz upływ terminu niezbędnego w danych okolicznościach do zasiedzenia. We wniosku najlepiej przytoczyć wszelkie okoliczności i wskazać dowody uzasadniające istnienie posiadania samoistnego oraz upływu wymaganego czasu. Ze złożeniem wniosku wiąże się konieczność wniesienia opłaty stałej w kwocie 2.000 zł.

Sąd w toku postępowania wzywa, poprzez ogłoszenie, innych zainteresowanych do zgłoszenia się w sprawie w terminie 3 miesięcy, a zasiedzenie stwierdza jeśli do postępowania nie zgłosi się nikt inny niż wnioskodawca albo zgłosi się, lecz nie wykaże własności nieruchomości.

Dopiero orzeczenie wydane w powyższym postępowaniu jest dowodem nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie i stanowi podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej.

Wnioski

Do zasiedzenia nieruchomości konieczne jest objęcie nieruchomości w posiadanie samoistne.

Posiadanie zależne (na podstawie np. umowy najmu) nie jest wystarczającym posiadaniem dla stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości.

Dla stwierdzenia zasiedzenia konieczny jest upływ minimalnego okresu czasu – dla posiadacza w dobrej wierze jest to 20 lat, a dla posiadacza w złej wierze lat 30.

Obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swoich poprzedników.

Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia składa się do sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości. Powinien on zawierać opis wszelkich okoliczności wskazujących na istnienie posiadania samoistnego oraz upływ czasu niezbędnego do zasiedzenia.